मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांच्या आई सावित्री देवी यांचे निधन, भाजप नेत्यांनी व्यक्त केले शोक

कुल्लूच्या बंजार स्थित चेहनी कोठीचा आहे शतके जुना इतिहास, 1905 च्या भूकंपात दोन मजले पडले
कुल्लू : प्रेमाच्या अशा कथा इतिहासात कमीच पाहायला आणि ऐकायला मिळतात, जिथे कोणी आपल्या पत्नीच्या आठवणीला सदैव जिवंत ठेवण्यासाठी संपूर्ण गावाचे नावही बदलले असेल. हिमाचल प्रदेशच्या कुल्लू जिल्ह्याच्या बंजार उपमंडळाच्या चेहनी गावात स्थित ऐतिहासिक चेहनी कोठी प्रेमाची अशीच अनोखी कथा आपल्या आत समाविष्ट करते. सांगितले जाते की ढाढिया ठाकूरने आपल्या पत्नी चेहनीच्या आठवणीसाठी या भव्य कोठीचे बांधकाम करवले आणि गावाचे नावही त्यांच्या नावावर चेहनी ठेवले. एकदा 15 मजली असलेली ही ऐतिहासिक इमारत आज 9 मजल्यांसह पर्यटकांच्या आकर्षणाचे केंद्र बनले आहे. भगवान मुरलीधर मंदिराच्या पुजारी चेत राम शर्मा यांनी सांगितले की पूर्वी या गावाचे नाव कठेड़ होते. येथे ढाढिया ठाकूरचे शासन होते आणि ते आपल्या पत्नी चेहनीला अतिशय प्रेम करीत होते. जेव्हा त्यांच्या पत्नी गंभीरपणे आजारी पडल्या, तेव्हा त्यांनी ठाकूरकडून अशी कोठी बनवण्याची इच्छा व्यक्त केली, जी येणाऱ्या अनेक पिढ्यांपर्यंत त्यांच्या आठवणीची जाणीव करून देईल. पत्नीच्या निधनानंतर ठाकूरने त्यांच्या स्मृतीत ही अनोखी कोठी बांधली आणि गावाचे नाव बदलून चेहनी ठेवले.
चेहनी कोठी फक्त आपल्या वास्तुकलेसाठीच नव्हे, तर धार्मिक श्रद्धांसाठीही विशेष ओळख ठेवते. पुजारीच्या मते कोठीच्या वरच्या मजल्यांमध्ये श्रृंगा ऋषीशी संबंधित जोगन्या आणि शक्ती स्थापित केल्या होत्या. मान्यता आहे की जेव्हा देवता श्रृंगा ऋषी विविध प्रदेशांच्या दौर्यातून परत येतात तेव्हा त्यांच्या सोबत अनेक शक्तीही येतात. या शक्तींची पूजा-अर्चना या कोठीमध्ये केली जाते. येथे भगवान श्रृंगा ऋषी आणि इतर देवी-देवतांचे प्रतीक चिन्हे स्थापित आहेत, ज्यांची विशेष प्रसंगांवर पूजा केली जाते. सुरक्षा कारणास्तव कोठीच्या आत सामान्य लोकांचा प्रवेश प्रतिबंधित आहे. काळाच्या ओघात या ऐतिहासिक इमारतीचा वरचा भाग नुकसानग्रस्त होत गेला. वर्ष 1905 मध्ये आलेल्या विनाशकारी भूकंपातही याच्या दोन मजले पडले होते. सध्या कोठीच्या नऊ मजले शिल्लक आहेत. दगड आणि लाकडाने बनवलेल्या या इमारतीची पारंपरिक बांधकाम शैली आजही वास्तुकला प्रेमी आणि पर्यटकांना आकर्षित करते.
मनालीहून आलेले पर्यटक आर्यन ठाकूर यांनी सांगितले की त्यांनी चेहनी कोठीबद्दल आधीच खूप ऐकले होते, परंतु आज पहिल्यांदाच येथे येऊन त्याच्या सौंदर्याला जवळून पाहण्याची संधी मिळाली. त्यांनी सांगितले की येथेचा नजारा अत्यंत सुंदर आहे आणि दगडांना एकमेकांशी जोडून तयार केलेल्या कोठीची बांधकाम शैली खूप आकर्षक आहे. तसंच, लवली शर्मा यांनी सांगितले की चेहनी कोठी देवता श्रृंगा ऋषीला समर्पित आहे. येथे माता दुर्गाच्या शक्तीही स्थापित आहेत. श्रद्धाळू पूर्ण श्रद्धेने येथे पोहोचून देवी-देवतांचे दर्शन करतात आणि आपल्या मनोकामना घेऊन येतात.
निखिल ठाकूर यांनी सांगितले की ते आपल्या कुटुंबासह आधीच येथे माता दुर्गा आणि देवता श्रृंगा ऋषीचे दर्शन करण्यासाठी आले आहेत. त्यांनी सांगितले की बाह्य राज्यांमधूनही मोठ्या संख्येने पर्यटक चेहनी कोठी पाहायला येतात. दगड आणि लाकडाने बनवलेली ही नऊ मजली ऐतिहासिक इमारत आजही आपल्या अनोख्या बांधणी आणि सौंदर्यामुळे लोकांना आकर्षित करत आहे. चेहनी कोठी आजही एक बाजूला जिथे प्रेमाची अनोखी कथा जपलेली आहे, तिथे दुसऱ्या बाजूला कुल्लूची समृद्ध देव संस्कृती, श्रद्धा आणि पारंपरिक पर्वतीय वास्तुकलेची वारसा देखील दर्शवते.
स्रोत: प्रसार भारती (पीबी-शब्द)
अधिकृत प्रसिद्धीपत्रकाचा मशीनद्वारे केलेला अनुवाद







